APTIS Listening: Cấu trúc, mẹo đạt điểm cao

APTIS Listening gồm 4 Part với các dạng câu hỏi từ nhận biết thông tin, nối người nói đến xác định quan điểm và suy luận từ độc thoại. Điểm khác biệt của bài thi nằm ở hệ thống bẫy paraphrase, synonyms, distractors và ngữ điệu người nói. Hiểu rõ cấu trúc đề, mục tiêu đánh giá của từng Part và cách xử lý các bẫy phổ biến là yếu tố quyết định để cải thiện điểm số.

Tổng quan về phần thi APTIS Listening

APTIS Listening là phần thi đánh giá kỹ năng nghe hiểu trong bài thi APTIS ESOL do British Council (Hội đồng Anh) phát triển và tổ chức. Đây là một trong bốn kỹ năng bắt buộc, bên cạnh Reading, Writing và Speaking, nhằm đo lường khả năng tiếp nhận, xử lý và hiểu thông tin tiếng Anh trong nhiều bối cảnh giao tiếp thực tế.

Kỹ năng Listening được chấm trên thang điểm từ 0 đến 50. Sau khi hoàn thành bài thi, hệ thống sẽ quy đổi điểm số sang trình độ tương ứng theo Khung tham chiếu ngôn ngữ chung châu Âu (CEFR). Kết quả Listening đồng thời là một trong những căn cứ để xác định năng lực tiếng Anh tổng thể của thí sinh trong bài thi APTIS ESOL.

Điểm Listening không được cộng riêng để xác định kết quả cuối cùng mà sẽ được đánh giá cùng ba kỹ năng còn lại và phần Grammar & Vocabulary (Core). Vì vậy, để đạt mục tiêu B1, B2 hoặc C, thí sinh cần duy trì mức điểm đồng đều giữa các kỹ năng thay vì chỉ tập trung vào phần nghe.

Bảng quy đổi điểm APTIS Listening sang CEFR và VSTEP 

Điểm Listening	Trình độ CEFR	Khung năng lực ngoại ngữ Việt Nam
0 – 10	A1	Bậc 1
11 – 20	A2	Bậc 2
21 – 30	B1	Bậc 3
31 – 40	B2	Bậc 4
41 – 50	C	Bậc 5 – 6*

Lưu ý: Bảng trên mang tính tham khảo nhằm giúp thí sinh hình dung mối tương quan giữa điểm Listening và các bậc năng lực. Kết quả chính thức của bài thi APTIS ESOL được Hội đồng Anh xác định dựa trên thuật toán đánh giá toàn diện của từng kỹ năng.

Cấu trúc đề thi APTIS Listening 4 phần

Bài thi APTIS Listening được thiết kế theo mức độ khó tăng dần với 4 phần (Part), đánh giá toàn diện từ khả năng nhận biết thông tin cơ bản đến kỹ năng suy luận và hiểu quan điểm của người nói. Mỗi phần tập trung vào một nhóm kỹ năng nghe khác nhau, giúp phân loại chính xác trình độ của thí sinh theo chuẩn CEFR.

Listening Part 1: Information Recognition (Nhận biết thông tin chi tiết)

Part 2 yêu cầu thí sinh nghe nhiều người nói và ghép từng phát biểu với đúng nhân vật hoặc thông tin tương ứng.

Dạng bài này kiểm tra khả năng:

• Phân biệt nhiều người nói trong cùng một chủ đề.
• Ghi nhớ thông tin khi đoạn hội thoại tiếp tục diễn ra.
• Nhận diện các từ đồng nghĩa và cách diễn đạt khác nhau.

Ở phần này, nhiều đáp án gây nhiễu được xây dựng bằng cách sử dụng các ý tương tự nhau. Vì vậy, người học nên chú ý đến nội dung chính của từng người nói thay vì chỉ nghe một vài từ khóa riêng lẻ.

Listening Part 2: Information Matching (Nối thông tin người nói)

Đây là phần có độ khó cao hơn khi người nghe phải xác định quan điểm, cảm xúc hoặc thái độ của từng người đối với một vấn đề cụ thể.

Một số kỹ năng được đánh giá gồm:

• Nhận biết sự đồng tình hoặc phản đối.
• Phân biệt quan điểm giữa nhiều người nói.
• Hiểu ý nghĩa của các cách diễn đạt gián tiếp.

Thay vì chỉ tập trung vào thông tin bề mặt, thí sinh cần chú ý đến các từ nối, ngữ điệu và cách lập luận để xác định chính xác ý kiến của từng nhân vật.

Listening Part 3: Opinion Matching (Xác định ý kiến trái chiều)

Đây là phần có độ khó cao hơn khi người nghe phải xác định quan điểm, cảm xúc hoặc thái độ của từng người đối với một vấn đề cụ thể.

Một số kỹ năng được đánh giá gồm:

• Nhận biết sự đồng tình hoặc phản đối.
• Phân biệt quan điểm giữa nhiều người nói.
• Hiểu ý nghĩa của các cách diễn đạt gián tiếp.

Thay vì chỉ tập trung vào thông tin bề mặt, thí sinh cần chú ý đến các từ nối, ngữ điệu và cách lập luận để xác định chính xác ý kiến của từng nhân vật.

Listening Part 4: Monologue Comprehension (Nghe hiểu và suy luận độc thoại)

Part 4 là phần khó nhất trong bài thi APTIS Listening. Thí sinh sẽ nghe một đoạn độc thoại dài hơn và trả lời các câu hỏi yêu cầu hiểu nội dung tổng quát cũng như suy luận thông tin.

Các kỹ năng cần vận dụng bao gồm:

• Xác định ý chính của bài nói.
• Hiểu mối quan hệ giữa các ý.
• Suy luận thông tin không được nêu trực tiếp.
• Nhận biết mục đích hoặc thông điệp của người nói.

Để đạt điểm cao ở Part 4, người học cần luyện khả năng nghe liên tục trong thời gian dài, kết hợp kỹ năng nắm ý chính (gist listening) và ghi nhớ các thông tin quan trọng thay vì cố gắng hiểu từng câu riêng lẻ.

Các dạng bẫy thường gặp trong đề thi APTIS Listening và bí quyết tránh bẫy

Một trong những nguyên nhân khiến nhiều thí sinh mất điểm ở phần APTIS Listening không nằm ở vốn từ vựng hay ngữ pháp mà đến từ việc không nhận diện được các bẫy trong đề thi. Để đánh giá chính xác khả năng nghe hiểu, Hội đồng Anh thường sử dụng các kỹ thuật như diễn đạt lại, thông tin gây nhiễu hoặc thay đổi ngữ điệu nhằm kiểm tra khả năng nắm bắt ý nghĩa thay vì chỉ nghe và đối chiếu từ khóa.

Bẫy từ đồng nghĩa (Synonyms) và diễn đạt lại (Paraphrasing)

Đây là dạng bẫy xuất hiện với tần suất cao trong bài thi APTIS Listening. Nội dung trong đoạn ghi âm thường không lặp lại nguyên văn đáp án mà sẽ được thay thế bằng các từ đồng nghĩa hoặc cách diễn đạt khác có cùng ý nghĩa.

Ví dụ, người nói có thể sử dụng “purchase” thay cho “buy”, “begin” thay cho “start” hoặc diễn đạt cả một ý bằng cấu trúc khác hoàn toàn.

Cách tránh bẫy:

• Mở rộng vốn từ đồng nghĩa theo từng chủ đề.
• Luyện kỹ năng nhận diện paraphrase thay vì chỉ nghe từ khóa.
• Tập trung vào ý nghĩa của câu thay vì từng từ riêng lẻ.

Bẫy thông tin gây nhiễu (Distractors) xuất hiện liên tiếp

Ở dạng bẫy này, người nói thường đề cập đến một thông tin rồi ngay sau đó đính chính, phủ định hoặc thay đổi quyết định. Nếu chỉ nghe được phần đầu của câu, thí sinh rất dễ lựa chọn đáp án sai.

Ví dụ, người nói có thể nói sẽ gặp vào thứ Hai, nhưng ngay sau đó đổi thành thứ Ba vì có lịch đột xuất. Đáp án đúng sẽ là thông tin cuối cùng được xác nhận.

Cách tránh bẫy:

• Nghe đến hết câu hoặc hết đoạn hội thoại trước khi chọn đáp án.
• Chú ý các từ nối như “but, however, actually, instead, finally” vì đây thường là dấu hiệu cho thấy thông tin sắp thay đổi.
• Không vội chọn đáp án ngay khi vừa nghe thấy từ khóa.

Bẫy giọng điệu và thái độ ẩn ý (Intonation & Attitude)

Ở các phần Listening nâng cao, đặc biệt là Opinion Matching và Monologue Comprehension, đề thi không chỉ kiểm tra nội dung mà còn đánh giá khả năng hiểu thái độ, cảm xúc và quan điểm của người nói.

Trong nhiều trường hợp, người nói không phát biểu trực tiếp mà thể hiện sự đồng tình, thất vọng, mỉa mai hoặc do dự thông qua ngữ điệu, cách nhấn giọng hoặc lựa chọn từ ngữ.

Cách tránh bẫy:

• Luyện nghe nhiều hội thoại thực tế để làm quen với ngữ điệu tiếng Anh.
• Chú ý các từ thể hiện cảm xúc như “fortunately, unfortunately, surprisingly, I suppose, I don’t think…”
• Kết hợp nghe nội dung với sắc thái giọng nói để xác định chính xác quan điểm của người nói thay vì chỉ dựa vào nghĩa của từng câu.

Download APTIS listening test with answers

Nhằm cung cấp thêm tài liệu cho học sinh chuẩn bị cho kỳ thi APTIS listening, bài viết này tổng hợp một số tài liệu và đề thi APTIS miễn phí. 

• Đề thi APTIS listening test with answers 1
• Đề thi APTIS listening test with answers 2
• Đề thi APTIS listening test with answers 3
• Đề thi APTIS listening test with answers 4

Một số website luyện nghe APTIS

• British Council
• Aptis Online Test
• Aptis Ninja listening

Hy vọng những thông tin hữu ích trong bài sẽ giúp học viên sớm hoàn thiện kỹ năng nghe và đạt kết quả tốt trong kỳ thi APTIS. Mọi thắc mắc liên quan tới bài thi, học viên vui lòng liên hệ với CITI ENGLISH để được hỗ trợ!